بافت · ۲ دقیقه خواندن
گره فارسی و گره ترکی
فرش ایرانی با دو گرهی اصلی بافته میشود: گره متقارن، که ترکی هم خوانده میشود، و گره نامتقارن یا فارسی. فرقشان در چیست و کجا رایجاند؟
گره متقارن یا ترکی
در گره متقارن، نخ پرز دور دو تار کنار هم پیچیده میشود و هر دو سرش از میان همان دو تار بیرون میآید. گره قرینه است و محکم مینشیند.
این گره در تبریز و بسیاری از مناطق ترکنشین و کردنشین رایج است. بافندههای تبریزی معمولاً آن را با قلاب کوچکی میزنند که کار را سریعتر میکند.
گره نامتقارن یا فارسی
در گره نامتقارن، نخ پرز دور یک تار کامل پیچیده میشود و از زیر تار کناری میگذرد. یک سر گره از میان دو تار بیرون میآید و سر دیگر از کنار تار.
این گره در کاشان، اصفهان، کرمان، نائین و قم رایجتر است. بسیاری از بافندگان آن را برای نقشهای منحنی و ریز مناسبتر میدانند.
به این گره «سنه» هم میگویند، که نام قدیم سنندج است. ولی بافندگان خود سنندج بیشتر گره متقارن میزنند.
از روی فرش میشود فهمید؟
تشخیص نوع گره با چشم ساده آسان نیست. باید پرز را کنار زد یا پشت فرش را با ذرهبین دید. برای خریدار، نوع گره از نشانههای اصالت و منطقهی بافت است، نه معیار برتری: فرش خوب با هر دو گره بافته میشود.